Voedsel

De geschiedenis van de tamme kastanje

Binnen het brede aanbod van voedselbomen vormt de tamme kastanje voor velen een favoriet. De vruchten van deze boom zijn geliefd vanwege smaak, brede toepasbaarheid en gezonde inhoudsstoffen. Onderstaand verhaal is voornamelijk gebaseerd op een artikel in The Cambridge World History of Food (ISBN 978-0-521-40216-3). Een prachtig boek waar onder meer uitgebreid de geschiedenis van de tamme kastanje in  Europa wordt beschreven.

In de bergachtige gebieden rond de Middellandse Zee waar granen niet of nauwelijks gedijden, vormde de tamme kastanje (Castanea sativa) gedurende duizenden jaren de basis van de voedselvoorziening. De oude Grieken en de Romeinen beschreven al de medicinale eigenschappen van de noten, die bescherming zouden bieden tegen vergiften, de beet van een dolle hond en dysenterie. (meer…)

Makkelijk mispelmoes maken

Mispels

De prachtige herfsttinten van net gevallen mispels

Recentelijk hebben we kilo’s en kilo’s mispels geraapt. Een zeer gezonde vrucht, maar lastig te eten; veel pitten en de textuur van een “rotte” mispel is niet altijd even aantrekkelijk. Ze zeggen dat je mispels pas moet eten als ze rot zijn, maar het is meer overrijp. Vooral na vorst worden ze zacht en bij iedere andere vrucht zou je waarschijnlijk besluiten ze niet te eten! De mispel is dan juist op zijn best en door er moes van te maken wordt het ineens een veel aantrekkelijker vrucht. (meer…)

Landgebruik landbouw

Er is steeds meer aandacht voor de enorme milieugevolgen van de intensieve landbouw en veeteelt. Denk hierbij aan klimaatverandering, habitatverlies en teruggang van dier- en plantensoorten. Intensieve landbouw en veeteelt worden inmiddels al gezien als verreweg de grootste bijdragers aan de opwarming van de aarde. Je voedingspatroon heeft dan ook een grote invloed op klimaat, landgebruik, dierenwelzijn en menselijk welzijn.

Huidig oppervlak voor voedselproductie

Afb. 1 Huidig oppervlak voor voedselproductie in groen

Huidig oppervlak voor voedselproductie

In de illustratie is het gehele areaal aan landbouw en veeteelt bij elkaar geveegd in het groene gebied. Toegegeven, Afrika is in deze projectie te klein weergegeven, maar het is wel duidelijk dat het landgebruik voor voedsel ronduit enorm is: 5,5 miljard hectare [1]. Hiervan is 4,2 miljard hectare inzetbaar om voedsel voor mensen op te verbouwen, dus ook een groot deel van de beschikbare weidegrond kan gebruikt worden voor het telen van gewassen. (meer…)

Voedsel drogen op zonne-energie

Van energiedrank naar zonnecollector

soda_can_dehydrator_front

De voorzijde van de droogkast. De deur is zowel in de tekeningen als in de video weggelaten.

Voedsel drogen met warme lucht
Een overdadige oogst zoete appeltjes, dat was de aanleiding tot  het ontwerp van een ontvochtiger op zonne-energie. Er zijn natuurlijk ook andere manieren van conserveren denkbaar. Inmaken, fermenteren, invriezen, maar drogen heeft ook zo zijn waarde. Wie wel eens schijfjes gedroogde appel heeft gegeten kent de heerlijke geconcentreerde smaken. Hetzelfde geldt voor ander fruit, maar ook voor broccoli, wortelen, bloemkool, maïs, bonen, uien, erwten, paprika, courgette, tomaten, etc, etc. (meer…)

Kweken onder LED-licht? Liever niet.

ledAangezien planten niet in staat zijn om te vluchten voor vijanden of de strijd ermee aan te gaan, hebben ze gedurende hun evolutie een waar arsenaal aan chemische stoffen ontwikkeld ten behoeve van bescherming tegen insecten, ziekten, grazers en ultravioletstraling. Veel van deze chemicaliën fungeren echter ook als fytonutriënten in ons dieet en ondersteunen onze gezondheid op manieren die lang niet altijd in kaart gebracht zijn. Van deze nutriënten zijn er inmiddels zo’n 8000 geïdentificeerd en we kunnen alleen maar raden hoeveel stoffen er nog gevonden worden.  (meer…)

Tamme kastanjes planten!

img_0465Op een landgoed op tien minuten fietsen van ons huis staat een tamme kastanje die ieder jaar uitbundig vrucht draagt. Ook dit jaar hebben we weer dankbaar kilo’s tamme kastanjes geraapt. De vele wandelaars blijken ook dit jaar geen concurrentie te vormen. Gunstig voor ons, maar eigenlijk ook wel zonde dat zo weinig mensen oog hebben voor het supervoedsel dat voor het oprapen ligt. Gezien de grote hoeveelheden eiwitten, vetten, vitaminen en mineralen zou de tamme kastanje een uitstekende vervanger kunnen zijn van allerlei eenjarige gewassen. Stel je voor: overal prachtige kastanjebomen met een grote waarde voor allerlei dieren in plaats van monoculturen die ieder jaar omgeploegd worden. En het hoeft natuurlijk niet te blijven bij kastanjes. Er zijn allerlei vruchtdragende bomen die kunnen dienen als basisvoedsel: hazelnoot, walnoot, etcetera. Maar dan moeten er wel heel veel geplant worden! (meer…)

Klimaatdoelen halen: stop industriële landbouw

grain-5102-food-sovereignty-five-steps-to-cool-the-planet-and-feed-its-people

Click image to download PDF

Goede infographic van Grain, een organisatie die kleine boeren en sociale bewegingen ondersteunt in de overgang naar lokaal, biodivers voedsel.
Dat lokaal voedsel een goed idee is weten de meeste mensen wel, maar je raakt extra gemotiveerd na het lezen over de huidige situatie van industriële landbouw en dito distributie. De problemen worden overzichtelijk uiteen gezet op de eerste pagina, oplossingen staan op pagina twee. Spoiler alert: jij en ik vormen de sleutel tot positieve verandering! De inhoud van de PDF is ook online te lezen

Hazelnoten hamsteren en melk maken

hazelnotenLees eerst “Hazelnoten hamsteren I”

Leuk, die complimentjes toen ik de bezem haalde door enkele straten hier in het dorp. Tenminste iemand die al die rommel van de hazelnootbomen opruimde… Mijn beweegredenen lagen echter iets anders: thuis aangekomen gingen de zakken vol bladeren, takjes, omhulsels en hazelnoten door de zeef en na wat sorteerwerk en flink schoonspoelen had ik ruim twintig kilogram prachtige hazelnoten. Het sorteren zie je in deze video van één minuut. Je kunt het mengel ook bovenaan een hellend vlak leggen, bijvoorbeeld een langwerpige bak. De hazelnoten rollen dan met enige hulp naar beneden en scheiden zich zo gemakkelijk van het ongewenste materiaal. (meer…)

Tamme kastanjes en natuurbeleving

De bolster van tamme kastanje is heel anders dan van de giftige paardenkastanje.

De bolster van de tamme kastanje is heel anders dan van de giftige paardenkastanje.

De tamme kastanje ondersteunt de gezondheid met een scala aan belangrijke mineralen en vitaminen en daarmee vormt deze noot een geweldige aanvulling op het vrij arme dieet uit de supermarkt.

Op een landgoed op een kwartier fietsen van waar we wonen, staan diverse tamme kastanjes en ondanks de grote aantallen bezoekers heeft vrijwel niemand oog voor de rijkdom aan noten. En dat terwijl kastanjes rapen zo goed is voor het geestelijk welzijn. (meer…)

Bingo!

omnivorenbingo

Klik op de afbeelding voor hoge resolutie of klik op de link voor PDF

Ook in de reguliere media is inmiddels veel aandacht voor de grote problemen die vleesconsumptie met zich meebrengt. En dat is handig voor de groeiende groep mensen die vlees en andere dierlijke producten links laten liggen.
Op internet circuleren heel wat ludieke bingokaarten met de meest gehoorde drogredenen, geuit door mensen die nog niet om zijn. Leuk om bij de hand te houden, want daarmee kan je een discussie heel gemakkelijk in een constructieve richting sturen. Als je opponent een van de argumenten noemt die op de kaart staat streep je deze af en ga je meteen door met een constructieve dialoog. Wat natuurlijk ook kan is iemand een bingokaart geven. Weer een stapje in de richting van een dier- en plantaardige wereld.

Download de Onmivorenbingo als PDF en verspreid!

Overigens kunnen de teksten heel gemakkelijk worden aangepast. Dus als je je eigen versie wilt maken met andere termen, bewerk dan dit Excelsheet.

Tot slot: stuur me gerust een mail met tips en aanpassingen!

Appelmoes en het streven naar voedsel in plaats van vulling

img_9638Naarmate je beter kijkt wat de natuur allemaal produceert, zie je ook hoe weinig we er tegenwoordig nog gebruik van maken. En dat is heel jammer, want de voedingswaarde van natuurlijke, onbewerkte, gifvrije natuurproducten is van een hele andere orde dan wat we in de supermarkt aantreffen. Onderschat dit niet! Het wordt voor de reguliere en ecologische landbouw steeds moeilijker om producten te leveren die écht voedzaam zijn zijn en ons écht voeden en niet alleen maar vullen.

In het boek “Eating on the Wild Side” van Jo Robinson (tip!) staat een uitgebreid hoofdstuk over appels. In het boek kun je lezen dat oude beschavingen, waaronder de oude Egyptenaren al wisten hoe gezond appels waren. In Scandinavië werden de doden begraven met manden vol appels als voeding in het hiernamaals.
Het ministerie van landbouw in de Verenigde Staten heeft in 2003 een overzicht samengesteld van zowel wilde als veredelde varianten van de appel, in totaal 321 soorten. (meer…)

Hazelnoten hamsteren

Hazelnoten liggen te drogenMet een grote bezem het dorp in en hazelnoten bijeen geveegd. Twee volle vuilniszakken mee naar huis, inclusief de kleverige omhulsels waar de nootjes inzaten, dat leek me wel zo sportief. Resultaat: volle emmer hazelnoten! Het mooie is dat ze in een hardhouten jasje zitten, dus je kan het eventuele stadsvuil er effectief afspoelen met een ruime hoeveelheid water. Dan goed drogen en je kan ze tot wel drie jaar lang goed houden! Sowieso het beste om ze een tijdje te laten liggen, want dat krijgen ze meer smaak. Vervolgens alleen de noten kraken die je gaat gebruiken, de schil is de beste plek om de nootjes in te bewaren. Je kan de nootjes in allerlei gerechten verwerken. Wij gaan hazelnootmelk maken, waarover later meer!

Bewaren

Bewaren